Werken en dagen – FC Bergman
Een nieuwe tijd echter, met nieuwe mogelijkheden en verlangens, woekert zich een weg in dit broze huwelijk tussen mens en aarde.
Waar The Sheep Song (2021) een lofzang was op de vrijheid van het individu en de maakbaarheid van het leven, is Werken en dagen een ware ode aan de onstuitbare kracht van de groep en de grenzeloze macht van de natuur. Al wordt het in zekere zin – en onvermijdelijk – ook een elegie.
“FC Bergman is op zijn best in woordeloze voorstellingen, en ook Werken en dagen is zo’n visuele parel. (…) We kijken naar de esthetiek van (boeren)arbeid, zoals verbeeld op schilderijen van Permeke en Bruegel: vol noeste werkers die samen een zwoegende gemeenschap vormen. (…) In Werken en dagen komen landbouw en klimaat – vaak gepresenteerd als twee tegengestelde belangen – vernuftig samen op één podium, zonder dat er één woord valt. De vele impressionante beelden krijgt u er zomaar bij. Een monument, vindt de jury.”
“It’s thrilling to encounter a piece so brilliant and striking that as soon as it ends, you’re desperate to watch it all over again. This is one of those rare pieces. Audacious and surprising at every turn, Works and Days is a real treat for theatre lovers. FC Bergman’s daring creativity is endlessly fascinating and what I’d give to be a fly on the wall in their rehearsal room, to witness the journey from concept to creation. Yes, it’s true that in this production you’ll ruminate on humankind’s relationship to land, and the unfolding of industry. It’s also true that presenting works that reflecting our understanding of the climate crisis is important. But so too is the opportunity to experience total, unadulterated theatrical joy.”
“Met Werken en dagen verlegt FC Bergman opnieuw grenzen. Hun prachtige zwanenzang voor de collectieve landbouw is nu al de ecologische wake-upcall van het seizoen.”
“Het is een verontrustend en tegelijkertijd wonderschoon beeld van de verloren gelopen mens: die het in zijn eentje nooit zal redden, maar als groep in alle overmoed de natuur uit het oog verliest en daardoor dus alsnog ten onder gaat. Linksom of rechtsom is het slecht nieuws voor die prachtig ploegende, akkerende, zwoegende mens.”
“Werken en dagen een stuk als een Permekeschilderij: rauw, rakend en ravissant gecomponeerd.”
“Met Werken en dagen reflecteert het toneelgezelschap FC Bergman over de teloorgang van het boerenleven en de nood aan verbinding. De woordeloze voorstelling grossiert in knappe theatrale beelden die ook vaak pijn doen. (…) FC Bergman schotelt knap geconstrueerde schilderachtige taferelen voor, maar ze zijn niet vrijblijvend. Bij elke scène denk je na over de betekenis en de bedoeling. ”
“De seizoenen volgen elkaar op, en ook de rites de passages van de mens komen in beeld. De geboorte, het opgroeien, het samenleven, de dood. Dat alles wordt verrassend in beeld gezet, met verwijzingen naar iconische schilderijen en beelden. Vaak zijn het pregnante beelden, technisch verrassend en vernuftig, het blijft steeds spannend om te zien hoe de groep nieuwe beelden opbouwt, ze omvormt, ze laat verdwijnen en aan iets nieuws begint. ”
“FC Bergman heeft in de loop der jaren de kunst van het verbeelden geperfectioneerd. Decor, licht en muziek worden met adembenemende effectiviteit (en de nodige humor) ingezet. (…) Werken en dagen is een schitterend vormgegeven waarschuwing voor het verlies aan gemeenschap.”
“Alle kracht zit in de muziek, het licht en de beelden die zo sterk zijn dat je geen enkel moment een verhalend kader mist.”
“I’m mesmerised, there are so many dimensions to this community and I’m engaged every time we go deeper into their workings. They do horrible and beautiful acts with equal measure, they’re focused and determined because of an implicit awareness of something greater than themselves.”
“Uiteindelijk is Werken en dagen wel degelijk een ecologische fabel. Maar dan met een indrukwekkende beeldentaal die het agrarische, het aardse en de menselijke kunde eert met het artistieke, het sublieme, en de kunst die er het resultaat van is. Er schiet ook behoorlijk wat humor op tussen de esthetiek. ”
“FC Bergman brengt de prototypische handelingen met zoveel energie en goesting, zoveel onvervalste lichamelijkheid en zoveel ritme op het toneel, dat de zaal in het onwrikbare metrum der opeenvolgende getijden gezogen wordt.”
“Het gaat over een groep mensen die nog in touch zijn met de seizoenen en die elkaar heel erg nodig heeft om te overleven. En het gaat ons om de heimwee naar dat gevoel van verbondenheid met elkaar en ook met de natuur.”
“Werken en dagen is absoluut geen aanklacht, maar heeft van al onze voorstellingen misschien wel het meest te maken met de tijd waarin we leven. Met hoe we ons samenleven met de natuur en de seizoenen zijn verloren, hoe we zijn beginnen denken dat we daarin zelf het tempo konden bepalen en wat de gevolgen daarvan zijn.””
“De achterliggende gedachte is: leef op het tempo van de seizoenen. Wij staan daar als samenleving heel ver van af. Ons leven wordt gedirigeerd door technologie, en daar worstelen we mee. Het zorgt ervoor dat we naar de natuur verlangen. Daar gingen we mee aan de slag.”
“De performers bewegen met precisie en een synchroniciteit die niet voor de hand ligt. Ze zijn een genot om naar te kijken. Van het bouwen van een schuur en het betreden van het hout met hun voeten in een Haka-achtige dans, tot de bijna pornografische manier waarop hun naakte lichamen zich om de stoommachine wikkelen, verleid door de kracht ervan.”
“Prachtige beelden die gaan van Millet – een fantastische Fumiyo Ikeda die de ploeg doorweekt door de regen probeert te slepen – naar Sorolla met zijn glimmende, naakte lichamen, om te eindigen met een futuristisch schilderij met een robot en een explosie van tropische ananassen. Het hele stuk is bovendien prachtig geharmoniseerd met de instrumenten en stemmen van Badenhorst en Carpio, musici die net zo uitzonderlijk zijn als de acht acteurs – kinderen inbegrepen – die het mogelijk maken.”
“Een majestueuze allegorie die uitmondt in een smeekbede om onze ecosystemen te heroverwegen, zodat we tijden en ruimten kunnen cultiveren die ons opnieuw verbinden met Moeder Aarde.”
“Visueel verbluffende, thematisch rijke voorstelling over de relatie van de mensheid met het land”
“The show’s brutal but elegant simplicity makes for a refreshing contrast to the more theme-heavy plays at the Fringe. (…) In Works and Days there are no explainers, just a pure visual treat – bracy, witty and highly memorables”
“Jaw-dropping theatrical ambition. Nothing less than the history of human civilisation is the theme of FC Bergman’s visually stunning show.”
“Works and Days is a staggering achievement—an elegy for a world lost to industry, a celebration of communal resilience, and a cautionary tale about the cost of progress. It’s Belgian theatre at its most fearless: poetic, political, and gloriously bizarre.”
“One of the beautiful things of the Edinburgh International Festival is that – when it combines bold and imaginative programming with its considerable resources and international renown – it can put before audiences work so original and astonishing that it will stay with them for the rest of their lives. One such production is the extraordinary Works and Days by Flemish company FC Bergman and Antwerp municipal theatre Toneelhuis. (…) Unforgettably brilliant theatre work.”
“Works and Days is a thought provoking and provocative investigation in our human society and leaves you wondering where we are headed. Clever dark humour, powerful imagery, and poetic commentary on our connection and ritualistic practices aligned with the earth leave a lasting impression.”
